به گزارش روابط عمومی حوزه هنری انقلاب اسلامی، بیست‌وچهارمین جلسه از سلسله نشست‌های دوره ادبی «تماشا»، صبح امروز ۲۸ تیرماه ۱۴۰۵، با حضور سید حسین شهرستانی، مدیر گروه حکمت هنر پژوهشکده «فرهنگ و هنر اسلامی» علی محمد مؤدب، شاعر، میلاد عرفان‌پور، مدیر مرکز آفرینش‌های ادبی حوزه هنری، علی داودی شاعر، محمدرضا سنگری نویسنده و... برگزار شد.

سید حسین شهرستانی در بخش اول نشست اردوی ادبی تماشا، گفت: شاعر باید به آینده فکر کند و فردا را ببیند. او باید در امروز، فردا را ببیند اگرچه ممکن است، تصویرش از فردا امیدوارانه نباشد. 

او تاکید کرد: شاعر  با رسوخ به ذات هر چیز، افقی برای آینده متصور می‌شود که ممکن است تحذیر آمیز باشد یا امیدآفرین باشد و گشایشی را ببیند.

این مدرس و پژوهشگر در سخنانش بر این نکته تأکید کرد که شاعر می‌تواند وقتی در کار جهان فروبستگی است با شعرش گره‌گشایی کند. 

او در ادامه به تفاوت شعر و رمان اشاره کرد و گفت: فرق شعر و رمان در نگاه به اکنون است و اینکه رمان واقع‌گرا و امروز زده شده است و طبعش به سمت توصیف روزمرگی است و به همین دلیل هم دنیای امروز دنیای رمان است تا شعر. 

شهرستانی افزود: شاعر می‌خواهد از اکنون، پافراتر بگذارد و افقی را ترسیم کند. او اکنون را می‌بیند و از این دریچه افقی رو به آینده باز می‌کند. بر همین اساس ما باید به آینده ایران بیندیشیم و به ذات و ماهیت آن توجه کنیم.

او  اظهار کرد: سند و گواه اینکه ایران برساخت نیست ادبیات است و شناخت ماهیت آن هم با ادبیات فارسی است و  ایران به خاطر همین ادبیات فارسی باقی مانده است. در ادبیات به ماهیت ایران به صورت خودآگاهانه پرداخته شده است و این کاری است که شاعران می‌کنند چراکه زبان تفکر شعر است. 

او مهمترین شاعری که از ایران سخن گفته را فردوسی دانست که در شاهنامه به ایران پرداخته است. 

شهرستانی یادآور شد که پهلوان ایرانی در شاهنامه سعادتش سعادت ایران است و فردوسی در این کتاب سعادت جمعی را مطرح کرده است.

او در ادامه ضمن اشاره به دیگر ویژگی‌های شاهنامه خاطرنشان کرد که تمام کار شاعر با نام و کلمات است و ما در شاهنامه با نام آشنا می‌شویم. همچنین آینده و نام هرچیز به ذات آن چیز و گوهر وجودی آن مربوط می‌شود. 

شهرستان در پایان بیان کرد: کار شاعری خواندن است و من مطالعه کتاب شاعر در دوره نصر را که در پژوهشکده فرهنگ و هنر اسلامی ترجمه شده و دو کتاب ستیز شعر و فلسفه و تفسیر مایکل بری «بر هفت پیکر نظامی» را به شرکت‌کنندگان دوره ادبی تماشا پیشنهاد می‌دهم.

عالی ترین نوع زبانی که در مجاهده استفاده می‌شود، زبان بُرنده شعر است.

در ادامه این نشست، علی محمد مؤدب، شاعر، با اشاره به موضوع وظیفه شاعر در زمان جنگ، عنوان کرد: هر لحظه در عالم درگیری هست و ما همیشه در تقاطع این درگیری‌ها زندگی می‌کنیم. اصلاً در نگرش ما مسلمانان، به دنیا آمدن مصادف با وارد شدن به میدان جنگ است. 

این شاعر با بیان مثالی عنوان کرد: اگر در یک خیابان‌، گروهی برای کشتن ما کمین کرده باشند، رفتار ما به این صورت خواهد بود که چه‌گونه باید زنده بمانم و پیروز شوم. بنابراین در آن موقعیت درصد احتیاط انسان بالا می‌رود و محتاط می‌شود. حال به عنوان شاعر وضعیت ما نسبت با جنگ چیست؟ 

او در ‌ادامه گفت: روایاتی داریم که مؤمن با شمشیر زبانش جهاد می‌کند. جایگاه جهاد در فرهنگ ما جایگاه بسیار بالایی است و انسان در سلوک معنوی خودش کاری جز جهاد کردن ندارد. 

مؤدب در ادامه به بیان روایت تاریخی از امیرالمؤمنین (ع) پرداخت و گفت: عالی ترین نوع زبانی که در مجاهده استفاده می‌شود، زبان شعر است و بسیار هم بُرنده است. مالک به امیرالمؤمین (ع) عرض کرد که امروز من نیز به اندازه شما امروز شمشیر کشیدم. حضرت به او فرمود من خیلی از افراد را به خاطر فرزندانی که در آینده از نسل این‌ها به وجود می‌آینده و از شیعیان من هستند را نکشتم.  

مدرس دوره ادبی تماشا، عنوان کرد: در همین جنگ اخیر ما تجریه کردیم و دیدیم که شاعران بسیار تاثیر گذاشتند و آن‌ها بودند که سخن خون خواهی را بالا آوردند. مانند این شعر محمد رسولی که گفت: «چرا ز پرچم سرخ قیام حرفی نیست؟ / به حرف هم دگر از انتقام حرفی نیست».

برای دیدن دیگر وقایع کربلا، باید کمی از گودال فاصله بگیرم

در ادامه این نشست، محمدرضا سنگری، نویسنده و پژوهشگر، به مناسبت شهادت حضرت رقیه (س) گفت: سیدالشهدا (ع) نام تمام دختران خود را فاطمه و نام تمام پسران خود را علی نهاده بود.

او افزود: امام حسین (ع) سفری ۲۵۰ روزه داشته که بخشی از آن بدون حضور خود ایشان بوده است. ما آنقدر در گودال قتلگاه ماندیم که رشته‌کوه‌های کربلا را ندیدیم؛ باید کمی از این گودال فاصله بگیریم تا دیگر وقایع کربلا را نیز ببینیم.

سنگری با اشاره به منطق‌الطیر عطار نیشابوری یادآور شد: در هر سیر و سلوک، منزل بعدی از منزل قبلی دشوارتر است. امام سجاد (ع) سه بار فرمودند «الشام، الشام، الشام»؛ یعنی شام از کربلا و کوفه بسیار سخت‌تر بود. اربعین نیز دشوارتر از مراحل پیشین است و بازگشت به مدینه، از همه دشوارتر.

او در پایان تأکید کرد: شاعر اهل بیت (ع) نباید در شنیده‌ها متوقف شود؛ باید جایی را ببیند که دیگران ندیده‌اند و همه اینها محصول درنگ و تعمق است. اگر می‌خواهم شعری دقیق‌تر داشته باشم، باید پشتوانه فرهنگی خود را تقویت کنم.